Uczynił to drugi z kolei władca elekcyjny - książę siedmiogrodzki - Stefan Batory. Dziesięcioletni okres jego rządów (1576-1586) zapisał się w naszych dziejach zwycięską wojną z Rosją o Inflanty oraz szeregiem istotnych reform wojskowych. Na szczególną uwagę zasługuje utworzona z rozkazu Batorego piechota, zwana wybraniecką. Służyli w niej chłopi z dóbr królewskich. Władca nie ograniczał się tylko do spraw wojskowych. Z żelazną konsekwencją zwalczał anarchię, przestrzegał zasad tolerancji religijnej, a także otaczał opieką oświatę.

Gdzie i kiedy powstało pierwsze w Europie ministerstwo oświaty?
14 października 1773 roku ustanowiono w Polsce pierwsze w Europie ministerstwo oświaty, powołując do życia Komisję Edukacji Narodowej. Jej prezesem został brat królewski - Michał Poniatowski, a w skład Komisji weszli między innymi Andrzej Zamoyski, Joachim Chreptowicz, Adam Czrartoryski i Hugo Kołłątaj. Na cele oświatowe przeznaczono fundusze rozwiązanego w lipcu 1773 roku zakonu jezuitów. Komisja współpracowała z Towarzystwem do Ksiąg Elementarnych, zajmującym się programami nauczania i podręcznikami, a także przeprowadziła szereg reform, wprowadzając na przykład język polski jako wykładowy.

Piechota Wybraniecka