Po śmierci Zygmunta Augusta rozpoczęła się w państwie polskim długa dyskusja nad tym, kto i w jaki sposób ma powoływać na tron monarchę. Ostatecznie, po wielu naradach i zjazdach postanowiono, że króla będzie wybierał ogół szlachty polskiej i litewskiej na wyznaczonym specjalnie do tego miejscu (zwanym polem elekcyjnym) niedaleko Warszawy. Pierwszym władcą powołanym na tronie drogą wolnej elekcji został w 1573 roku brat króla Francji - Henryk Walezy. Po pięciu miesiącach swoich rządów otrzymał jednak wiadomość o śmierci francuskiego władcy i potajemnie opuścił Polskę, by po nim koronę.

Jak wyglądała uczta szlachecka?
Częste zjazdy towarzyskie, kuligi, sejmiki stawały się okazją do hucznych uczt szlacheckich. Jedzono w ich trakcie wielkie ilości mięsa (szczególnie wieprzowiny) suto popijając węgierskim winem. Nierzadko uczty takie stawały się pretekstem do pijaństwa, obżarstwa i hazardu. Zdarzało się, że podczas gry w karty pozbywano się całych fortun. Szlachta dyskutowała o polityce, a pijackie spory zazwyczaj kończyły się bójkami i często któryś z gości zostawał rozsiekany przez kompanów lub wracał do domu  bez ręki bądź ucha.garaże

Henryk Walezy